شاگردی نویافته از شمار شاگردان میرداماد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

نسخه پژوه، کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم و معارف قرآن، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران

10.30481/psa.2025.465660.1061
چکیده
میرداماد (متوفی 1040ق) عالمِ ذی‌فنون دورۀ صفویه و از نسل علمای جبل عامل و مرعش در شام است که به ایران مهاجرت نموده‌اند. او دارای تألیفات گوناگونی است و شاگردان متعدد و قابل‌توجهی را پرورش داده و سالیان زیادی در چند شهر محل اقامت خود (خراسان، قزوین و اصفهان)، تدریس معقول و منقول داشته است؛ هرچند که بسیاری از شاگردان او ناشناخته مانده‌اند. اکنون و در دورۀ معاصر که بسیاری از نسخه‌های خطی، تصحیح و منتشر شده‌اند و غالب نوشتجات خود میرداماد نیز در معرض توجه قرار گرفته‌اند، می‌توان ضمن پژوهش‌هایی در برخی اوراق پراکنده و تک‌نگاری‌ها و نیز یادداشت‌ها و حاشیه‌های نسخ خطی موجود، شواهد و اطلاعاتی را به دست آورد که به‌وسیلۀ آن‌ها، برخی دیگر از شاگردان میرداماد، شناسایی و معرفی گردند. در پژوهش حاضر، ضمن معرفی برخی از نسخه‌های خطی آثار میرداماد در کتابخانه شخصی شیخ محمد خاتون عاملی (متوفی 1059ق) و دیگر کتابخانه‌ها، به تجزیه و تحلیل برخی داده‌های به‌دست‌آمده پرداخته می‌شود تا ضمن آن، وضعیت شاگردی یکی از عالمان هم‌دورۀ میرداماد، یعنی ابن‌خاتون مورد تأمل قرار گیرد. در بررسی‌های انجام‌شده، مشخص شد که شیخ محمد خاتون (پیشوای دولت قطب‌شاهیان) با میرداماد ارتباط داشته و به نظر می‌رسد که شاگرد او بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Mirdamad is a new student among many students

نویسنده English

kazem ostadi
Manuscript Researcher; MA in Quran and Hadith Studies, the University of Quran and Hadith, Qom, Iran
چکیده English

Mir Damad (died in 1040 AH) was a remarkable scholar of the Safavid period. He was a descendent of the great scholars of Jabal Amel and Mar’ash (Sham, Syria) who had moved to Iran. He wrote several works and trained many prominent pupils. He taught both rational and transmitted sciences for many years in some of the cities he lived (Khorasan, Qazvin, and Isfahan), though many of his pupils remain unknown. Thanks to the correction and publication of many manuscripts in the contemporary time, many of Mir Damad's works has also been scrutinized. So, it is now possible to identify and introduce other pupils of Mir Damad through examining the remained notes, monographs, and annotations of existing manuscripts. This study at first introduced some manuscripts of Mir Damad’s works that are held in the personal library of Sheikh Mohammad Khatoun Ameli (died in 1059 AH) and other libraries. Then, it focused on status of Ibn Khatoun, a scholar contemporary to Mir Damad. This study revealed that seemingly, Sheikh Mohammad Khatoun (leader of the Qutb Shahi government) was Mir Damad’s student.

کلیدواژه‌ها English

Ibn Khatoun
Astan Quds Razavi
Mohammad Bagher Hosseini Estarabadi
Qutb Shahi Dynasty

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 اسفند 1403